Dlaczego kran pluje powietrzem po przerwie w dostawie wody? Odpowietrzenie instalacji krok po kroku

Wodociągi zapowiedziały przerwę w dostawie wody albo doszło do awarii sieci. Po kilku godzinach woda wraca, ale po odkręceniu kranu słychać syczenie, strumień pluje, rwie się, a z perlatora tryskają krople na wszystkie strony. Czasem woda jest też mętna lub brązowa. To typowy efekt dostania się powietrza i osadów do instalacji. Zazwyczaj nie oznacza uszkodzenia, ale warto przeprowadzić odpowietrzanie w przemyślany sposób, żeby nie zatkać sitek i nie zaszkodzić urządzeniom.

• Dowiesz się, skąd po przerwie w dostawie bierze się powietrze w rurach.
• Poznasz kolejność odkręcania kranów, która najszybciej usuwa powietrze.
• Sprawdzisz, jak zabezpieczyć perlatory, bojler i urządzenia AGD.
• Zobaczysz, kiedy plucie kranu nie ustępuje i co wtedy sprawdzić.

Opisany sposób postępowania dotyczy domów i mieszkań zasilanych z wodociągu. W instalacjach z własną studnią i hydroforem powietrze w rurach ma zwykle inne przyczyny, związane z pracą pompy lub nieszczelnością na ssaniu.

Skąd bierze się powietrze w instalacji

Podczas przerwy w dostawie woda z rur w sieci i w budynku częściowo spływa w dół, a jej miejsce zajmuje powietrze. Dzieje się tak szczególnie wtedy, gdy ktoś w tym czasie otworzy kran, licząc, że woda jeszcze poleci. Po przywróceniu ciśnienia woda wypełnia rury z dużą prędkością, spychając powietrze w najwyższe miejsca instalacji i do końcówek przewodów. Przy okazji porywa osady, które przez lata zalegały na dnie rur sieciowych, stąd mętny lub rdzawy kolor.

Odpowietrzanie krok po kroku

1. Odkręć perlatory w kranach, z których będziesz spuszczać wodę. Osad niesiony przez wodę zatrzymałby się w siateczkach i ograniczył przepływ.
2. Zacznij od kranu najbliżej wodomierza, najlepiej położonego najniżej, na przykład w piwnicy, garażu albo w łazience na parterze. Odkręć tylko zimną wodę.
3. Pozwól wodzie płynąć, aż strumień będzie równy i przezroczysty, bez syczenia i pęcherzy.
4. Przechodź do kolejnych kranów, coraz dalej od wodomierza i coraz wyżej. Na końcu odpowietrz najwyżej położone punkty, na przykład łazienkę na piętrze.
5. Nie zapomnij o spłuczkach i prysznicach. Spłucz toalety kilka razy, a słuchawkę prysznicową zdejmij lub skieruj do odpływu.
6. Na końcu odpowietrz ciepłą wodę, odkręcając po kolei krany ciepłej wody w tej samej kolejności.
7. Oczyść i zamontuj perlatory.

Woda może przez chwilę wyglądać na białą, mleczną. To zwykle drobne pęcherzyki powietrza, które znikają, gdy woda postoi kilkanaście sekund w szklance, od dołu ku górze. Ten efekt opisujemy szerzej w artykule o tym, dlaczego woda w kranie ma biały kolor.

Uderzenia w rurach przy pierwszym napełnieniu

Gdy woda wraca do pustej instalacji, czasem słychać głośne uderzenia w rurach. Powstają, gdy rozpędzony słup wody napotyka poduszkę powietrza lub zamknięty zawór. Pojedyncze stuknięcia po przerwie w dostawie zdarzają się często, ale silne uderzenia obciążają złączki i zawory. Można je ograniczyć, zamykając zawór główny przed przywróceniem dostawy i otwierając go powoli dopiero wtedy, gdy przynajmniej jeden kran w domu jest odkręcony. Woda wypełnia wtedy instalację stopniowo, a powietrze ma którędy uciec.

Zawory przy pionach w bloku

W budynkach wielorodzinnych powietrze zbiera się najczęściej w mieszkaniach na najwyższych piętrach, bo tam kończą się piony. Jeśli po przerwie plucie kranów utrzymuje się dłużej tylko na górze budynku, warto zgłosić to administracji, która może odpowietrzyć piony w piwnicy lub na strychu.

Ochrona bojlera i urządzeń

Bojler i podgrzewacze

Bojler elektryczny przez cały czas przerwy pozostaje wypełniony wodą, bo zabezpiecza go zawór zwrotny na wejściu. Jeśli jednak był odkręcany kran ciepłej wody, część wody mogła z niego wypłynąć. Po przywróceniu dostawy upewnij się, że z kranu ciepłej wody leci pełny strumień, zanim włączysz grzanie. Gazowe podgrzewacze przepływowe mogą nie zapalać płomienia, dopóki w instalacji jest powietrze, co rozwiązuje zwykle odkręcenie ciepłej wody na kilka minut.

Pralka, zmywarka, filtry

Nie uruchamiaj pralki ani zmywarki, dopóki woda nie będzie czysta. Ich zawory wlotowe mają drobne sitka, które łatwo zatkać piaskiem i rdzą. Jeśli w domu jest filtr mechaniczny za wodomierzem, sprawdź jego wkład po przerwie. Po większej awarii sieci często jest wyraźnie zabrudzony i wymaga wymiany lub przepłukania.

Gdy kran pluje powietrzem także później

Jeśli powietrze pojawia się w kranach regularnie, a nie tylko po przerwie w dostawie, przyczyna leży w instalacji lub sieci. Możliwe źródła problemu to:

• nieszczelność na przyłączu lub w instalacji, przez którą zasysane jest powietrze przy spadkach ciśnienia,
• częste prace na sieci wodociągowej w okolicy,
• uszkodzony napowietrzacz lub zawór napowietrzający w instalacji,
• w instalacjach z hydroforem nieszczelność rury ssącej lub zbyt niski poziom wody w studni.

Powietrze a wodomierz

Wodomierz mechaniczny obraca się także pod wpływem przepływającego powietrza. Po przerwie w dostawie liczydło może wskazać niewielkie zużycie, choć z kranów płynęło głównie powietrze. Przy pojedynczej przerwie różnica jest zwykle niewielka. Gdy jednak powietrze w instalacji pojawia się często, a rachunki wydają się zawyżone, warto zgłosić to dostawcy wody. Rodzaje urządzeń pomiarowych stosowanych w domach znajdziesz w kategorii wodomierze do instalacji domowych.

Jeżeli po odpowietrzeniu woda długo pozostaje mętna albo ma nieprzyjemny zapach, przepłucz całą instalację, łącznie z prysznicami. Sposób postępowania opisuje poradnik o tym, jak przepłukać instalację, gdy woda z prysznica jest brudna. W większości przypadków po kilkunastu minutach spuszczania wody wszystko wraca do normy.