Przejdź do treści
Kable i trasy kablowe

Jak przeciągnąć nowy przewód przez istniejącą rurkę w ścianie? Pilot do kabli, środek poślizgowy i dobór przekroju

Fachowcy Kable i trasy kablowe

Dłoń z kombinerkami tnącymi przewód elektryczny przed przeciąganiem go przez rurkę instalacyjną w ścianie

Instalacja prowadzona w rurkach ma jedną dużą zaletę: przewody można wymieniać i dokładać bez kucia ścian. W praktyce ta zaleta bywa wykorzystywana rzadko, bo przy pierwszej próbie przewód utyka na zakręcie, a stary nie chce wyjść. Tymczasem przy dobrze przygotowanej pracy wymiana przewodu w rurce zajmuje kilkanaście minut. Trzeba tylko wiedzieć, kiedy się da, jakich narzędzi użyć i ile przewodów zmieści dana rurka.

  • Dowiesz się, jak sprawdzić, czy przewód w ogóle leży w rurce i czy da się go wyciągnąć.
  • Poznasz sposób pracy z pilotem do kabli i środkiem poślizgowym.
  • Sprawdzisz, ile przewodów zmieści rurka o danej średnicy.
  • Zobaczysz, jak dobrać przekrój i rodzaj nowego przewodu.

Każdą pracę zaczyna się od wyłączenia obwodu w rozdzielnicy i sprawdzenia braku napięcia na wszystkich przewodach w puszkach. Jeśli instalacja ma wątpliwy stan albo nie masz uprawnień, wymianę przewodów powinien wykonać elektryk.

Czy przewód leży w rurce i czy da się go wyciągnąć

Najpierw trzeba ustalić, jak przewód biegnie. W puszce widać zwykle wylot rurki, karbowanej lub gładkiej. Przewód wtynkowy, płaski, ułożony bezpośrednio pod tynkiem, nie nadaje się do przeciągania i wymiana oznacza nową bruzdę. Rurka powinna łączyć dwie puszki lub puszkę z rozdzielnicą bez ciągłości przerwanej po drodze.

Próba jest prosta: po odłączeniu przewodu na obu końcach delikatnie pociąga się go z jednej strony, obserwując, czy przesuwa się w drugiej puszce. Jeśli rusza, jest duża szansa na wymianę. Jeśli stoi w miejscu, przewód może być zatynkowany na odcinku bez rurki, przyklejony zaprawą, która dostała się do środka, albo rurka jest zgnieciona. Na siłę nie należy ciągnąć, bo zerwany przewód w rurce zamyka drogę na dobre. Przed próbą warto też zmierzyć odległość między puszkami i policzyć zakręty. Odcinek prosty o długości kilku metrów zwykle nie sprawia kłopotu, natomiast trasa przez kilka kolan i dodatkowe puszki przelotowe wymaga więcej cierpliwości i często pracy w etapach, od puszki do puszki. O rodzajach rurek i ich średnicach piszemy w tekście peszel: kiedy karbowany, kiedy sztywny, jakie średnice.

Pilot do kabli i stary przewód jako prowadnica

Najpewniejszą metodą jest wykorzystanie starego przewodu. Do jego końca mocuje się nowy przewód lub linkę i wyciąga stary z drugiej strony, wciągając jednocześnie nowy.

  1. Zdejmij izolację z kilku centymetrów starego i nowego przewodu.
  2. Spleć żyły na zakładkę, tak by połączenie było jak najcieńsze, a końce żył skierowane do tyłu.
  3. Owiń połączenie taśmą izolacyjną stożkowo, bez zgrubień, o które przewód zahaczy na zakręcie lub na krawędzi rurki.
  4. Ciągnij równo i bez szarpania, a druga osoba podaje nowy przewód z drugiej puszki, prowadząc go prosto do wylotu rurki.

Gdy rurka jest pusta albo starego przewodu nie da się użyć, potrzebny jest pilot do kabli, czyli elastyczna sprężysta taśma lub pręt z końcówką prowadzącą. Wsuwa się go od jednej puszki, aż końcówka pokaże się w drugiej, a następnie mocuje przewody i wciąga je z powrotem. Przy długich odcinkach i kilku zakrętach pomagają pilot z obrotową główką oraz praca we dwie osoby.

Środek poślizgowy i typowe przeszkody

Przy przeciąganiu kilku przewodów jednocześnie lub przy długiej trasie opór rośnie szybko. Wtedy stosuje się środek poślizgowy do kabli w żelu lub sprayu, przeznaczony do izolacji z PVC. Nie zastępuje się go olejem, płynem do naczyń ani smarem, które mogą szkodzić izolacji albo przyciągać kurz i zasychać w rurce.

  • Zakręty pod kątem prostym w rurce są najczęstszą przeszkodą. Każde kolano zwiększa opór, a dwa ostre zakręty na jednym odcinku potrafią zatrzymać nawet pilot.
  • Zaprawa w rurce dostaje się do środka przy tynkowaniu nieosłoniętych wylotów. Wtedy pomaga wypchnięcie zatoru pilotem, ale twardej zaprawy często nie da się usunąć.
  • Zgnieciona rurka pod wylewką lub w stropie zwykle oznacza konieczność nowej trasy.

Ile przewodów zmieści rurka i jaki przekrój wybrać

Przewody w rurce nie mogą być upchane na wcisk. Muszą dać się przeciągnąć bez uszkodzenia izolacji i oddawać ciepło. Praktyczna zasada mówi, że łączny przekrój przewodów razem z izolacją nie powinien przekraczać mniej więcej jednej trzeciej przekroju wewnętrznego rurki. W rurkach o średnicy 16 i 20 mm mieszczą się zwykle przewody jednego lub dwóch obwodów, a przy większej liczbie przewodów trzeba sięgnąć po rurkę 25 mm lub większą.

Zastosowanie obwoduTypowy przekrój żył miedzianych
oświetlenie1,5 mm²
gniazda ogólne2,5 mm²
urządzenia o większej mocy, osobne obwodywedług obliczeń, często 2,5 do 4 mm²

Ostateczny przekrój zależy od zabezpieczenia, długości obwodu i sposobu ułożenia. Wiele przewodów w jednej rurce grzeje się bardziej niż jeden, co ogranicza dopuszczalne obciążenie. Szerzej o doborze przekrojów piszemy w tekście przewody w instalacji domowej: jaki przekrój na jaki obwód.

Do rurek najlepiej nadają się przewody jednożyłowe w izolacji, które są cieńsze i bardziej giętkie niż przewody wielożyłowe w podwójnej izolacji. Trzeba zachować kolory: żółto-zielony dla przewodu ochronnego, niebieski dla neutralnego, a brązowy, czarny lub szary dla faz. Odpowiednie przewody znajdziesz w kategorii przewody jednożyłowe do instalacji w rurkach.

Po wciągnięciu przewodów zostawia się zapas w puszkach, łączy żyły złączkami i przed włączeniem obwodu warto zlecić pomiar rezystancji izolacji. Pokaże on, czy podczas przeciągania izolacja nie została naruszona na krawędzi rurki. Przy prowadzeniu nowych tras warto od razu przewidzieć jedną zapasową rurkę z linką pilotującą. To niewielki koszt, który przy kolejnej zmianie oszczędza kucia.

Przeczytaj także