Jaki sterownik LED na pilota wybrać do taśmy i czym różni się on od statecznika?
Sterownik LED na pilota dobiera się do typu taśmy (jednokolorowa, CCT, RGB lub RGBW), napięcia zasilania 12 V albo 24 V i prądu na kanał z zapasem około 20 procent. Pilot radiowy jest wygodniejszy od podczerwieni, bo działa przez szafkę i nie wymaga celowania w odbiornik.
Sterownik to mały moduł montowany między zasilaczem a taśmą. Odbiera polecenia z pilota i reguluje jasność, a przy taśmach wielokolorowych także barwę światła. Pełni zupełnie inną funkcję niż osprzęt w starych oprawach świetlówkowych, choć w obu przypadkach mówimy o elemencie, bez którego źródło światła nie zadziała tak, jak powinno.
Rodzaje sterowników do taśm LED
Podstawowy podział wynika z liczby kanałów, czyli tego, iloma grupami diod sterownik może sterować niezależnie.
- Jednokanałowy - do taśm jednokolorowych, reguluje tylko jasność.
- Dwukanałowy (CCT) - do taśm z diodami ciepłymi i zimnymi, zmienia barwę od ciepłej do chłodnej bieli.
- Trzykanałowy (RGB) - do taśm kolorowych, miesza czerwony, zielony i niebieski.
- Czterokanałowy (RGBW) i pięciokanałowy (RGB+CCT) - do taśm z dodatkową białą diodą, które dają zarówno kolor, jak i porządne światło użytkowe.
Sterownik musi pasować do taśmy liczbą kanałów. Taśma RGBW podłączona do sterownika RGB nigdy nie zaświeci białą diodą, a taśma CCT na sterowniku jednokanałowym będzie świecić tylko jedną barwą.
Pilot na podczerwień czy radiowy
Piloty na podczerwień są tanie, ale wymagają widoczności odbiornika. Sprawdzają się, gdy sterownik jest na wierzchu, na przykład przy oświetleniu za telewizorem. W zabudowie kuchennej, w suficie podwieszanym czy w szafce lepiej sprawdza się pilot radiowy, który działa przez przeszkody. Wiele sterowników radiowych obsługuje kilka stref, więc jednym pilotem można sterować oświetleniem blatu, cokołu i półek osobno.
Dostępne są też sterowniki Wi-Fi i ZigBee obsługiwane z aplikacji, często razem z pilotem. Dają harmonogramy i sceny, ale wymagają stabilnego zasięgu sieci w miejscu montażu.
Dobór prądu i napięcia
Przed zakupem trzeba policzyć moc taśmy. Taśma o mocy 14,4 W na metr zasilana napięciem 12 V pobiera około 1,2 A na metr, więc 5 metrów to około 6 A. Przy 24 V ta sama moc oznacza o połowę mniejszy prąd, dlatego dłuższe odcinki zasila się raczej napięciem 24 V.
| Moc taśmy na metr | Prąd na metr przy 12 V | Prąd na metr przy 24 V |
|---|---|---|
| 4,8 W | około 0,4 A | około 0,2 A |
| 9,6 W | około 0,8 A | około 0,4 A |
| 14,4 W | około 1,2 A | około 0,6 A |
| 19,2 W | około 1,6 A | około 0,8 A |
Obciążalność sterownika podaje się zwykle na kanał. Wybierając sterownik LED na pilota (onninen.pl/produkty/Oswietlenie/Osprzet-oswietleniowy/Piloty-i-sterowniki-LED), warto zostawić około 20 procent zapasu ponad obliczony prąd. Przy dłuższych instalacjach stosuje się wzmacniacze sygnału, które zasilają kolejne odcinki z osobnego zasilacza.
Montaż i podłączenie
- Wyłącz zasilanie obwodu i podłącz zasilacz do sieci 230 V zgodnie z opisem zacisków.
- Połącz wyjście zasilacza z wejściem sterownika, pilnując biegunowości.
- Podłącz taśmę do wyjść sterownika zgodnie z oznaczeniami kanałów i wspólnego plusa.
- Sparuj pilot ze sterownikiem według instrukcji, zwykle przez krótkie wciśnięcie przycisku po włączeniu zasilania.
Sterownik i zasilacz montuje się w miejscu dostępnym do wymiany, z dala od źródeł ciepła i wilgoci. Zamknięcie ich na stałe za płytą g-k to częsty błąd, który przy pierwszej awarii kończy się rozbieraniem zabudowy.
Statecznik w starych oprawach świetlówkowych
W oprawach świetlówkowych rolę osprzętu zasilającego pełni statecznik, który ogranicza prąd płynący przez świetlówkę po jej zapłonie. W starszych oprawach jest to statecznik magnetyczny (onninen.pl/produkty/Oswietlenie/Osprzet-oswietleniowy/Swietlowkowe-uklady-zaplonowe/Stateczniki-magnetyczne), czyli dławik z rdzeniem z blach, współpracujący z zapłonnikiem. Takie stateczniki stosuje się też przy niektórych lampach wyładowczych.
Gdy statecznik magnetyczny w działającej oprawie świetlówkowej się uszkodzi, zwykle przez przegrzanie uzwojenia, wymienia się go na egzemplarz o tej samej mocy co świetlówka. Typowe objawy to głośne buczenie, zapach przegrzanej izolacji albo świetlówka, która nie zapala się mimo nowego zapłonnika.
Kiedy sterownik, a kiedy statecznik
Oba elementy łączy tylko to, że zasilają źródło światła. Sterownik LED steruje jasnością i barwą diod zasilanych niskim napięciem stałym z zasilacza. Statecznik ogranicza prąd świetlówki i nie ma żadnych funkcji sterowania. Nie da się więc dodać pilota do zwykłej oprawy świetlówkowej przez wymianę statecznika. Kto chce mieć regulację z pilota, przechodzi na oprawy lub taśmy LED z właściwym sterownikiem, a oprawę świetlówkową z działającym statecznikiem zostawia bez zmian albo modernizuje w całości.
Przeczytaj także
Dlaczego włącznik światła nie wyłącza lampy całkowicie? Przyczyny resztkowego świecenia LED
Spotkałeś się kiedyś z sytuacją, gdy wyłącznik światła nie gasił w pełni lampy LED, pozostawiając ją w stanie…
Co zrobić gdy taśma LED nie świeci równomiernie po zamontowaniu? Diagnostyka zasilacza i połączeń
Zmiana oświetlenia na LED to świetny sposób na oszczędność energii i nowoczesny wygląd wnętrza.
Jak zamontować ściemniacz do oświetlenia LED i uniknąć typowych błędów montażowych
Montaż ściemniacza do oświetlenia LED może wydawać się prostym zadaniem, ale jak wiele innych domowych projektów…
Jak zamontować wyłącznik światła natynkowy krok po kroku
Podczas modernizacji oświetlenia w domu, montaż wyłącznika światła natynkowego może wydawać się skomplikowany…