Przejdź do treści
Zawory, pompy i ciśnienie

Trójfazowa pompa głębinowa i pompa ciepła wymagają przemyślanego przyłącza

Fachowcy Zawory, pompy i ciśnienie

Elektryk przykręcający aparaturę w szafie rozdzielczej zasilającej pompy - pompa głębinowa 3 fazowa

Trójfazowa pompa głębinowa i trójfazowa pompa ciepła mają sens w domu z przyłączem 400 V, w którym moc przyłączeniowa i zabezpieczenie przedlicznikowe wystarczą na jednoczesną pracę obu urządzeń z resztą instalacji. Zanim zamówi się którekolwiek z nich, trzeba policzyć obciążenie każdej fazy i sprawdzić, czy rozdzielnica ma miejsce na dodatkowe obwody z właściwymi zabezpieczeniami.

Na wsi i w domach z własnym ujęciem wody to częsty zestaw: studnia głębinowa zasilająca dom i ogród oraz pompa ciepła jako główne źródło ogrzewania. Oba urządzenia mają silniki lub sprężarki o dużym poborze prądu, oba pracują automatycznie i oba potrafią włączyć się w tym samym momencie, gdy wieczorem ktoś bierze prysznic, a dom zaczyna się wychładzać. Instalacja, która tego nie przewidziała, reaguje wyłączaniem zabezpieczeń.

Kiedy wybiera się wersje trójfazowe

Pompa głębinowa 3 fazowa (onninen.pl/produkty/pompa-glebinowa-3-fazowa) to rozwiązanie dla studni głębszych i dla większego zapotrzebowania na wodę, czyli tam, gdzie potrzebny jest silnik o większej mocy. Silnik trójfazowy rozkłada pobór prądu na trzy przewody fazowe, ma mniejszy prąd w każdej fazie, nie potrzebuje kondensatora rozruchowego i zwykle lepiej znosi częste załączenia. W domu jednorodzinnym z płytką studnią i niewielkim zużyciem wody wystarcza zazwyczaj pompa jednofazowa, dlatego oferta jednofazowych pomp 4-calowych jest bardzo szeroka. Przykładem jest pompa głębinowa wilo (onninen.pl/produkt/WILO-Pompa-glebinowa-Wilo-Sub-TWU-4-0409-C-EM-2950656,207223) z serii do studni 4-calowych, w wersji jednofazowej, oznaczanej w nazwie skrótem EM. Wybór między jedną a trzema fazami zależy więc nie od upodobań, tylko od mocy silnika i rodzaju przyłącza.

Podobnie jest z pompami ciepła. Urządzenia o mniejszej mocy produkuje się w wersjach jednofazowych, ale przy większych mocach grzewczych coraz częściej stosuje się zasilanie trójfazowe. Pompa ciepła monoblok 3 fazowa (onninen.pl/produkt/LG-pompa-ciepla-powietrzna-monoblok-r290-12-kw-3-fazowa-400v-z-hydroboxem-i-wymiennikiem-ze-stali-DTU840,867912) o mocy około 12 kW równomiernie obciąża fazy, a dodatkowa grzałka elektryczna w module wewnętrznym, która włącza się przy największych mrozach lub podczas dezynfekcji termicznej zasobnika, także bywa zasilana z trzech faz. W monobloku cały obieg czynnika chłodniczego jest zamknięty w jednostce zewnętrznej, a do domu wchodzi tylko instalacja wodna, co upraszcza montaż.

Przyłącze, rozdzielnica i zabezpieczenia

Punktem wyjścia jest umowa z operatorem sieci, a dokładniej moc przyłączeniowa i wartość zabezpieczenia przedlicznikowego. W domach jednorodzinnych spotyka się zwykle zabezpieczenia rzędu 3 x 20 A lub 3 x 25 A, co orientacyjnie odpowiada kilkunastu kilowatom. Suma mocy wszystkich urządzeń, które mogą pracować jednocześnie, łącznie z płytą indukcyjną, bojlerem, pompą głębinową i pompą ciepła z grzałką, może tę wartość przekroczyć. Wtedy albo występuje się o zwiększenie mocy, albo ogranicza się jednoczesną pracę urządzeń, na przykład blokując grzałkę pompy ciepła w czasie pracy płyty indukcyjnej.

Każde z urządzeń dostaje osobny obwód z rozdzielnicy. Najważniejsze elementy, które elektryk przewiduje przy obu urządzeniach, to:

  • wyłącznik nadprądowy o charakterystyce dobranej do prądu rozruchowego silnika lub sprężarki, zgodnie z instrukcją producenta;
  • zabezpieczenie silnika pompy głębinowej przed przeciążeniem, zanikiem fazy i pracą na sucho, zwykle w skrzynce sterowniczej lub w sterowniku z czujnikiem ciśnienia;
  • przekaźnik kontroli faz, który nie pozwoli uruchomić silnika przy braku jednej z faz albo złej kolejności faz;
  • wyłącznik różnicowoprądowy, jeśli wymaga go instrukcja urządzenia lub przepisy dla danego obwodu, w wykonaniu zgodnym z zaleceniami producenta falownika;
  • ochrona przeciwprzepięciowa w rozdzielnicy, bo sterowniki i falowniki pomp są wrażliwe na przepięcia z sieci.

Przy pompie głębinowej trójfazowej ważna jest kolejność faz. Silnik podłączony z zamienionymi fazami kręci się w odwrotną stronę i pompa nadal podaje wodę, ale znacznie mniej, a silnik bardziej się grzeje. Po podłączeniu sprawdza się wydajność i prąd silnika i w razie potrzeby zamienia dwie fazy. Przewód zasilający w studni dobiera się do mocy silnika i długości, uwzględniając spadek napięcia, bo przy głębokich studniach przewód bywa długi.

Coraz częściej pompy głębinowe pracują z falownikami, które łagodnie rozpędzają silnik i utrzymują stałe ciśnienie niezależnie od rozbioru wody. Falownik ogranicza prąd rozruchowy, więc łatwiej pogodzić pracę pompy z innymi odbiornikami. Pompy ciepła z modulowaną sprężarką działają podobnie i nie powodują gwałtownych udarów prądu przy starcie.

Najczęstsze pytania

Czy pompę trójfazową można zasilić z jednej fazy?

Silnika trójfazowego nie podłącza się bezpośrednio do jednej fazy. Istnieją falowniki zasilane jednofazowo z wyjściem trójfazowym, ale stosuje się je tylko z silnikami, dla których producent pompy to dopuszcza.

Czy trójfazowa pompa ciepła zużywa więcej prądu niż jednofazowa?

Nie, zużycie energii zależy od mocy grzewczej i sprawności, a nie od liczby faz. Zasilanie trójfazowe rozkłada tylko pobór prądu na trzy przewody.

Przeczytaj także