Przejdź do treści
Materiały budowlane

Jak uszczelnić przejście rury przez strop? Tuleja ochronna, masa ogniochronna i wyciszenie

Fachowcy Materiały budowlane

Rury i kanały instalacyjne pod betonowym stropem, przejścia instalacji przez strop do uszczelnienia

Przejście rury przez strop to niewielki fragment instalacji, który zwykle dostaje mało uwagi. Po przebiciu otworu i przeprowadzeniu pionu szczelinę wokół rury zapycha się pianką, zaprawą albo zostawia pustą pod posadzką. Skutki widać później: piony kanalizacyjne słychać w całym domu, rura ciepłej wody trzeszczy przy każdej zmianie temperatury, a w budynkach wielorodzinnych nieszczelny otwór staje się drogą dla dymu i ognia między kondygnacjami. Dobre przejście wymaga trzech rzeczy: tulei, właściwego wypełnienia i elastycznego odcięcia rury od konstrukcji.

  • Dowiesz się, po co stosuje się tuleje ochronne w stropach.
  • Poznasz materiały do wypełnienia szczeliny wokół rury.
  • Sprawdzisz, kiedy potrzebne są masy i kołnierze ogniochronne.
  • Zobaczysz, jak ograniczyć przenoszenie hałasu z pionów.

Dlaczego rura nie powinna być zabetonowana na sztywno

Rury instalacyjne pracują. Rury z tworzyw wydłużają się przy przepływie ciepłej wody znacznie bardziej niż stal czy beton, a piony kanalizacyjne przenoszą drgania od spływającej wody. Rura zalana zaprawą bezpośrednio w stropie nie ma swobody ruchu. Przy zmianach temperatury ociera się o beton, trzeszczy, a w skrajnym przypadku pęka lub uszkadza kształtkę tuż nad stropem. Ta sama sztywna łączność przenosi dźwięk z rury na konstrukcję budynku, która działa jak pudło rezonansowe.

O hałasach instalacji i ich źródłach piszemy szerzej w tekście hałasująca instalacja hydrauliczna: uderzenia, gwizd, stukanie. Wiele z tych dźwięków ma początek właśnie w źle wykonanym przejściu przez przegrodę.

Tuleja ochronna i wypełnienie szczeliny

Tuleja ochronna to odcinek rury o większej średnicy osadzony w stropie, przez który przechodzi rura instalacyjna. Tuleję osadza się na stałe w betonie lub zaprawie, a rura wewnątrz pozostaje swobodna. Zwykle tuleja wystaje nieco ponad posadzkę, co w łazienkach i kuchniach chroni przed spływaniem wody do otworu przy myciu podłogi.

  1. Dobierz średnicę tulei tak, by między nią a rurą została szczelina na materiał elastyczny lub otulinę.
  2. Osadź tuleję w stropie zaprawą, dbając o pełne wypełnienie przestrzeni między tuleją a betonem.
  3. Przeprowadź rurę w otulinie lub owiń ją taśmą elastyczną na odcinku przejścia.
  4. Wypełnij szczelinę materiałem elastycznym, a od góry zamknij ją masą uszczelniającą, która nie pęka przy ruchach rury.

Pianka montażowa nie jest dobrym materiałem do przejść przez strop. Twardnieje, przenosi drgania, a większość pianek nie ma właściwości ogniochronnych. W miejscach narażonych na wilgoć i ruch lepiej sprawdzają się wełna mineralna, otuliny kauczukowe lub piankowe oraz masy elastyczne przeznaczone do uszczelniania przejść instalacyjnych.

Przy remoncie, gdy rura jest już zabetonowana bez tulei, nie zawsze trzeba rozkuwać cały otwór. Często wystarczy wykuć zaprawę wokół rury na głębokość kilku centymetrów od góry i od dołu, owinąć rurę taśmą elastyczną lub otuliną i ponownie wypełnić szczelinę materiałem elastycznym. Poprawia to akustykę i daje rurze swobodę ruchu, choć nie zastąpi pełnego przejścia z tuleją.

Przejścia ogniochronne w budynkach wielorodzinnych

Strop między mieszkaniami lub między strefami pożarowymi jest przegrodą o określonej odporności ogniowej. Każdy otwór dla instalacji osłabia ją, jeśli nie zostanie zabezpieczony systemem o odpowiedniej klasyfikacji. Wymagania dla przejść instalacyjnych wynikają z przepisów techniczno-budowlanych i projektu budynku, a stosowane rozwiązania muszą mieć potwierdzoną klasę odporności ogniowej dla danego rodzaju rury i średnicy.

Rodzaj ruryTypowe zabezpieczenie przejścia
rury stalowe i miedzianemasa lub zaprawa ogniochronna, często z otuliną z wełny mineralnej
rury z tworzyw, piony kanalizacyjnekołnierze lub opaski pęczniejące, które w ogniu zaciskają miękniejącą rurę
kilka rur w jednym otworzesystemowe przegrody z płyt i mas ogniochronnych

Rura z tworzywa w pożarze mięknie i wypala się, zostawiając w stropie otwarty otwór. Dlatego przy pionach z PVC czy PP stosuje się kołnierze z materiałem pęczniejącym, który zamyka światło otworu. W domach jednorodzinnych takie wymagania zwykle nie występują, ale przy remoncie mieszkania w bloku przebicie stropu bez odtworzenia zabezpieczenia może naruszyć warunki ochrony przeciwpożarowej całego budynku. Ogólne zasady opisujemy w tekście bierna ochrona przeciwpożarowa w budynkach użytkowych.

Masy, opaski, kołnierze i bandaże do zabezpieczania przejść instalacyjnych znajdziesz w kategorii systemy ogniochronne do przejść instalacyjnych. Przy wyborze trzeba sprawdzić, dla jakich rur, średnic i grubości stropu system został sklasyfikowany.

Wyciszenie pionu kanalizacyjnego

Najgłośniejszym przejściem w domu jest zwykle pion kanalizacyjny. Spływająca woda uderza w ścianki rury, szczególnie na kolanach u podstawy pionu, a drgania przechodzą przez sztywne mocowania i przejścia na ściany i stropy. Ograniczenie hałasu wymaga kilku działań jednocześnie:

  • Otulina akustyczna lub mata wygłuszająca na odcinku przejścia przez strop i wzdłuż pionu w zabudowie.
  • Obejmy z wkładką gumową zamiast sztywnych uchwytów metalowych bez przekładki.
  • Elastyczne wypełnienie szczeliny w stropie, bez bezpośredniego kontaktu rury z betonem.
  • Rury o podwyższonej izolacyjności akustycznej przy nowych instalacjach, z grubszą ścianką lub wielowarstwowe.

Przejście przez strop nad pomieszczeniem mokrym

W łazienkach na piętrze przejście przez strop leży w strefie, gdzie woda może pojawić się na posadzce. Hydroizolację podłogi wyprowadza się wtedy na tuleję lub rurę z użyciem systemowych mankietów uszczelniających, tak by woda z posadzki nie miała drogi do otworu. Nieszczelne przejście objawia się zaciekami na suficie pomieszczenia poniżej, często wokół pionu. Podobny mechanizm, tylko w ścianie, opisujemy w tekście co zrobić, gdy woda cieknie przez ścianę przy przejściu rury.

Przy remoncie warto zrobić zdjęcia wszystkich przejść przed zakryciem posadzką i zabudową. Po latach pozwalają szybko ustalić, gdzie biegnie pion, jaka rura przechodzi przez strop i czy przejście ma zabezpieczenie, bez rozkuwania podłogi.

Przeczytaj także