Jakie elektronarzędzia do drewna przydają się elektrykowi w domu szkieletowym?
Do instalacji elektrycznej w domu szkieletowym elektryk potrzebuje przede wszystkim wiertarki kątowej lub mocnej wiertarko-wkrętarki z wiertłami do drewna, otwornicy 68 mm do wycinania otworów pod puszki oraz wyrzynarki do poprawek. Równie ważny jak narzędzia jest dobór puszek przeznaczonych do pustych ścian w budynkach drewnianych.
Dom w konstrukcji szkieletowej wymaga od elektryka innego podejścia niż budynek murowany. Nie kuje się bruzd, tylko przewierca słupki i rygle, a przewody biegną w pustce między poszyciem z płyt. Narzędzia muszą więc pracować w drewnie konstrukcyjnym, często w ciasnych przestrzeniach między słupkami rozstawionymi co 60 cm, a każdy otwór ma być wykonany tak, żeby nie osłabić konstrukcji i nie narazić przewodu na przebicie wkrętem.
Wiercenie przejść w słupkach i ryglach
Najwięcej pracy zajmuje wiercenie otworów, przez które przewody przechodzą z jednego pola ściany do kolejnego. Słupki mają zwykle przekrój 45 x 145 mm albo zbliżony, więc wiertło musi przejść przez kilkanaście centymetrów litego drewna. Między słupkami jest mało miejsca na zwykłą wiertarkę ustawioną prostopadle, dlatego elektrycy chętnie używają wiertarki kątowej albo przystawki kątowej do wiertarko-wkrętarki.
Do przejść pod przewody i rury osłonowe stosuje się wiertła łopatkowe, które szybko robią otwory o średnicy kilkudziesięciu milimetrów, oraz wiertła kręte do drewna z gwintem prowadzącym, które same wciągają się w materiał i dają czystszy otwór przy głębokim wierceniu. Przy wiertłach z gwintem prowadzącym przydaje się sprzęgło przeciążeniowe w wiertarce, bo wiertło potrafi zablokować się na sęku i szarpnąć nadgarstkiem.
Otwory wierci się w środkowej części szerokości słupka, z dala od krawędzi, do których później przykręcane jest poszycie. Przewód biegnący blisko lica słupka może zostać przebity wkrętem mocującym płytę albo gwoździem przy montażu listew. Jeśli z jakiegoś powodu otwór musi być bliżej krawędzi, przewód osłania się stalową płytką ochronną przybitą do słupka. O średnicy i liczbie otworów w elementach nośnych powinien decydować projekt konstrukcji, a nie wygoda montażu.
Narzędzia, które warto mieć w skrzynce
Zestaw zależy od tego, czy elektryk wchodzi na otwartą konstrukcję, czy do budynku już obłożonego płytami. Ogólnie najczęściej używane elektronarzędzia do drewna przy instalacjach w domach szkieletowych to te z poniższej tabeli.
| Narzędzie | Do czego służy | Uwagi |
|---|---|---|
| Wiertarka kątowa lub przystawka kątowa | przejścia w słupkach w ciasnym polu ściany | potrzebny wysoki moment obrotowy przy dużych średnicach |
| Wiertarko-wkrętarka akumulatorowa | krótkie otwory, mocowanie uchwytów i puszek | ze sprzęgłem i regulacją momentu |
| Otwornica 68 mm | otwory pod puszki w płycie OSB lub g-k | z wiertłem centrującym, do drewna i płyt |
| Wyrzynarka | poszerzanie otworów, wycięcia pod puszki wielokrotne | brzeszczot do drewna o drobnym zębie |
| Ręczna pilarka tarczowa | docinanie listew, rygli i płyt montażowych | przydaje się przy przeróbkach konstrukcji |
| Frezarka górnowrzecionowa | rowki pod przewody w ścianach z bali i klejonki | tylko gdy projekt dopuszcza frezowanie |
Przy otwornicy liczy się wiertło centrujące, które utrzymuje narzędzie w miejscu na gładkiej płycie. Otwory pod kilka puszek obok siebie łatwiej wykonać z szablonem albo poziomicą z zaznaczonym rozstawem, bo krzywo wycięty rząd otworów widać potem na każdej ramce łączników.
Puszki do ścian z poszyciem z płyt
W domu szkieletowym puszka nie jest osadzana w zaprawie, tylko mocowana w otworze wyciętym w płycie poszycia. Stosuje się do tego puszki do pustych ścian, z wkrętami rozpierającymi łapki, które dociskają puszkę od tyłu płyty. W budynkach drewnianych ważna jest też odporność obudowy na rozprzestrzenianie płomienia, bo za płytą znajduje się palna konstrukcja i izolacja. Dlatego do takich ścian dobiera się puszki opisane przez producentów jako przeznaczone do montażu w ścianach i podłożach palnych.
W ofertach hurtowni taki osprzęt bywa oznaczany jako puszka elektryczna do drewna, czyli puszka do pustych ścian z pokrywą i kompletem wkrętów, przewidziana do montażu w domach o konstrukcji drewnianej. Pokrywa przydaje się przy puszkach rozgałęźnych, które mają pozostać dostępne po zakończeniu prac.
Puszka musi mieć oparcie dla łapek. Gdy wypada tuż przy słupku, łapka nie ma się o co zaczepić, więc otwór przesuwa się o kilka centymetrów albo stosuje się puszkę mocowaną bezpośrednio do drewnianego elementu. Głębokość puszki trzeba dopasować do grubości warstwy instalacyjnej, szczególnie gdy od wewnątrz jest dodatkowy ruszt pod płyty g-k.
Kolejność prac i typowe błędy
Instalację prowadzi się po zamontowaniu konstrukcji i membrany paroizolacyjnej, ale przed zamknięciem ścian płytami od wewnątrz. Najlepiej, gdy dom ma warstwę instalacyjną, czyli ruszt od strony pomieszczenia, w którym przewody biegną bez przebijania paroizolacji. Każde przejście przewodu przez membranę wymaga uszczelnienia mankietem lub taśmą, bo nieszczelności w tym miejscu prowadzą do zawilgocenia ściany.
Częste błędy to wiercenie otworów przy krawędziach słupków, zbyt duże otwory w ryglach nad oknami, prowadzenie przewodów ukośnie zamiast w strefach instalacyjnych oraz zostawianie wiórów w pustce ściany. Wióry i pył nie są groźne same w sobie, ale utrudniają wciąganie kolejnych przewodów i zatykają rury osłonowe. Dobra praktyka to zdjęcia każdej ściany przed zamknięciem, z miarą przy podłodze, które później pomagają uniknąć przewiercenia przewodu przy wieszaniu szafek.
Narzędzia warto szanować tak jak konstrukcję. Tępe wiertło łopatkowe przypala drewno i grzeje się, a wiertarka pracująca na granicy możliwości szybko traci szczotki i przekładnię. Ostrzenie lub wymiana wierteł po kilkudziesięciu głębokich otworach to niewielki koszt w porównaniu z wymianą całego narzędzia.
Pytania od czytelników
Czy w domu szkieletowym przewody muszą być w rurach osłonowych?
Nie zawsze, decyduje projekt instalacji i rodzaj przewodów. Wielu wykonawców prowadzi je w rurach osłonowych, bo ułatwia to późniejszą wymianę przewodu i dodatkowo chroni go w miejscach przejść.
Czy można użyć zwykłej puszki podtynkowej w ścianie z płyty OSB?
Zwykła puszka podtynkowa jest przeznaczona do osadzania w murze i nie ma łapek mocujących. W poszyciu z płyt stosuje się puszki do pustych ścian, a w budynkach drewnianych takie, które producent dopuszcza do podłoży palnych.
Przeczytaj także
Przewody pomiarowe z niewłaściwą kategorią CAT są najsłabszym ogniwem miernika
Materiały i narzędzia Narzędzia i mocowania
Zestaw pomiarowy jest tak bezpieczny, jak jego najsłabszy element, a najczęściej są nim przewody.
Dobrze skompletowana walizka narzędziowa skraca każdą wizytę serwisową
Materiały i narzędzia Narzędzia i mocowania
Walizka z wkładem, w którym każde narzędzie ma swoje miejsce, oszczędza serwisantowi chodzenia do auta.
Taśma aluminiowa i jej zastosowanie w instalacjach elektrycznych i hydraulicznych
Materiały i narzędzia Narzędzia i mocowania
Taśma aluminiowa to produkt wykonany z cienkiej folii aluminiowej pokrytej warstwą kleju akrylowego lub kauczukowego.
Jak rozpoznać że bojler wymaga odkamieniania? Objawy osadzania kamienia i procedura czyszczenia
Materiały i narzędzia Narzędzia i mocowania
Twoje rachunki za energię rosną, a bojler zaczyna wydawać dziwne dźwięki?